⚖️ Stokiyometri Hesaplama
Tepkime kütle ve mol hesaplari
Reaktan (Girdi)
Ürün (Cikti)
Mol Orani
Verim (Opsiyonel)
Stokiyometri Nedir?
Stokiyometri, kimyasal tepkimelerdeki maddelerin nicel (miktar) ilişkilerini inceleyen kimya dalidir. Dengeli bir kimyasal denklemde reaktanlarin ve ürünlerin mol oranlari belirlenir ve bu oranlar kullanılarak kütle, hacim veya mol hesaplamalari yapılır.
a = Reaktan katsayısı, b = Ürün katsayısı, M = Molar kütle
Hesaplama Adimlari
- Reaktanin mol sayısını hesapla: n = m / M
- Mol oranıni kullanarak ürün mol sayısını bul: nürün = nreaktan × (b/a)
- Ürün kütlesini hesapla: mürün = nürün × Mürün
Yüzde Verim
Gerçek verim, teorik verimin altında kalabilir. Yüzde verim su formül ile hesaplanır:
Örnek
2H2 + O2 → 2H2O tepkimesinde 4 g H2'den ne kadar H2O oluşur?
- n(H2) = 4 / 2,016 = 1,984 mol
- Mol orani H2:H2O = 2:2 = 1:1
- n(H2O) = 1,984 mol
- m(H2O) = 1,984 × 18,015 = 35,73 g
Sıkça Sorulan Sorular
Sınırlandiriçi reaktan, bir tepkimede en once tükenen ve oluşacak ürün miktarını belirleyen reaktandir. Diğer reaktanlar fazla olsa bile, sınırlandiriçi reaktan bittiğinde tepkime durur. Sınırlandiriçi reaktani belirlemek için, her reaktanin oluştürabilecegi ürün miktarını hesaplayın; en az ürünu oluştüran reaktan sınırlandiricidir.
Pratikte pek çok etken verimi düşürür: tamamlanmamis tepkimeler (denge durumu), yan tepkimeler, ürün kayıpları (filtreleme, aktarma sırasında), saflatirma kayıpları ve deneysel hatalar. %100 verim sadece teorik bir idealdir.
Mol orani, dengeli kimyasal denklemdeki katsayılardan elde edilir. Örneğin N2 + 3H2 → 2NH3 tepkimesinde N2:NH3 mol orani 1:2'dir. Denklemi once dengelemek gerekir. Katsayılar doğrudan mol oranıni verir.