Faiz Hesaplama
Basit ve bileşik faiz hesaplayın
Faiz Nedir?
Faiz, bir tutarın belirli bir süre kullanılması karşılığında ödenen bedeldir. Bankaya para yatıran kişi için faiz bir getiri, kredi kullanan kişi için ise bir maliyettir. Faiz hesaplamasında üç temel unsur vardır: ana para (kullanılan ya da yatırılan tutar), faiz oranı (genellikle yıllık olarak ifade edilir) ve süre (vade). Bu üç değişkenin yanında faizin nasıl işlediği, yani basit mi bileşik mi hesaplandığı da sonucu belirgin şekilde değiştirir.
Türkiye'de faiz oranlarının genel seviyesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu'nun belirlediği politika faizine göre şekillenir. Bankaların mevduat ve kredi faizleri bu orana, piyasa koşullarına ve bankanın kendi fonlama ihtiyacına göre belirlenir. Bu nedenle aynı gün farklı bankalarda, farklı vadelerde ve farklı tutarlarda birbirinden ayrışan oranlar görebilirsiniz. Bu sayfadaki hesaplayıcı, girdiğiniz oranla basit ve bileşik faizi hesaplayarak bu farkları somut olarak görmenizi sağlar.
Faiz Nasıl Hesaplanır? Formüller
Basit Faiz Formülü
Basit faizde faiz yalnızca ana para üzerinden hesaplanır; kazanılan faiz vade boyunca yeniden faiz kazanmaz.
I = P × r × t ve A = P + I
- I: Faiz tutarı
- P: Ana para
- r: Yıllık faiz oranı (ondalık; %45 için 0,45)
- t: Süre (yıl). Ay cinsinden vade için ay/12, gün cinsinden vade için gün/365 kullanılır.
- A: Vade sonu toplam tutar
Günlük Faiz (Mevduat) Formülü
Türkiye'de vadeli mevduat faizi genellikle gün esasına göre ve yılı 365 gün kabul ederek hesaplanır:
Brüt Faiz = Ana Para × Yıllık Oran × Gün Sayısı / 365
Net Faiz = Brüt Faiz × (1 − Stopaj Oranı)
Bileşik Faiz Formülü
Bileşik faizde her dönem kazanılan faiz ana paraya eklenir ve sonraki dönemlerde o da faiz kazanır.
A = P × (1 + r/n)^(n × t)
- n: Yıl içindeki faiz ekleme (bileşim) sayısı: yıllık 1, 3 aylık 4, aylık 12
- Diğer değişkenler basit faizdeki ile aynıdır
Hesaplayıcı ayrıca efektif yıllık oranı da gösterir: (1 + r/n)^n − 1. Bu oran, bileşimin etkisini de içeren gerçek yıllık getiriyi ifade eder.
Adım Adım Faiz Hesaplama
- Ana parayı belirleyin (ör. 250.000 ₺).
- Yıllık faiz oranını ondalığa çevirin (%40 → 0,40). Banka aylık oran veriyorsa önce yıllığa çevirip çevirmediğine dikkat edin.
- Vadeyi yıla çevirin: 32 gün için 32/365, 6 ay için 6/12.
- Basit faizde ana para × oran × süre çarpımını alın; bileşik faizde formüldeki kuvvet işlemini uygulayın.
- Mevduat faizi hesaplıyorsanız brüt faizden stopajı düşerek net faizi bulun.
- Sonucu enflasyonla karşılaştırarak gerçek (reel) kazancınızı değerlendirin.
Faiz Hesaplama Örnekleri
Örnek 1: 32 günlük vadeli mevduat
250.000 ₺, yıllık %40 brüt faizle 32 gün vadeye yatırılıyor. Brüt faiz = 250.000 × 0,40 × 32 / 365 = 8.767,12 ₺. Bu tutardan vade ve ürün türüne göre belirlenen stopaj oranı kadar vergi kesilir; net tutar için vadeli mevduat hesaplama aracı stopajı otomatik düşer.
Örnek 2: Basit faizle 6 aylık getiri
120.000 ₺ ana para, %40 yıllık basit faiz, 6 ay: Faiz = 120.000 × 0,40 × 6/12 = 24.000 ₺. Vade sonu toplam tutar 144.000 ₺'dir.
Örnek 3: Faiz oranını geri hesaplamak
200.000 ₺ yatırıp 6 ay sonunda 12.000 ₺ faiz aldıysanız yıllık basit oran: r = I / (P × t) = 12.000 / (200.000 × 0,5) = 0,12, yani %12'dir. Bu yöntem, bir ürünün "toplam şu kadar kazandırır" şeklinde sunulan getirisini yıllık orana çevirmenin en hızlı yoludur.
Örnek 4: Basit ve bileşik faiz karşılaştırması
100.000 ₺ ana para, %48 yıllık faiz ve 2 yıl vade için sonuçlar:
| Faiz Türü | Hesap | Vade Sonu | Toplam Faiz |
|---|---|---|---|
| Basit Faiz | 100.000 × (1 + 0,48 × 2) | 196.000 ₺ | 96.000 ₺ |
| Bileşik (Yıllık) | 100.000 × 1,48² | 219.040 ₺ | 119.040 ₺ |
| Bileşik (3 Aylık) | 100.000 × 1,12⁸ | 247.596 ₺ | 147.596 ₺ |
| Bileşik (Aylık) | 100.000 × 1,04²⁴ | 256.330 ₺ | 156.330 ₺ |
Aynı nominal oranda aylık bileşim, basit faize göre iki yılda 60.330 ₺ daha fazla getiri sağlar. Uzun vadeli birikim senaryoları ve düzenli aylık katkı için bileşik faiz hesaplama aracını kullanın.
Nominal Faiz, Efektif Faiz ve Reel Faiz
| Kavram | Tanım | Örnek |
|---|---|---|
| Nominal faiz | Ürünün ilan edilen yıllık oranı | Yıllık %36 |
| Efektif faiz | Bileşimin etkisi eklenmiş gerçek yıllık oran | %36 aylık bileşimde ≈ %42,58 |
| Net faiz | Stopaj/vergi sonrası oran | Brüt oran × (1 − stopaj) |
| Reel faiz | Enflasyondan arındırılmış getiri | (1 + nominal)/(1 + enflasyon) − 1 |
Reel faiz, paranızın alım gücünün gerçekten artıp artmadığını gösterir. Örneğin TÜİK verilerine göre Eylül 2026'da yıllık TÜFE %29,73 olarak açıklanmıştır; %40 nominal getiri bu enflasyon karşısında yaklaşık %7,92 reel getiriye karşılık gelir: (1,40 / 1,2973) − 1. Stopaj sonrası net getiri kullanıldığında reel getiri daha da düşer. Ayrıntılı hesap için enflasyon hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Kredi Faizinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kredi faizi, mevduat faizinden farklı olarak genellikle aylık oran olarak ilan edilir ve taksitli geri ödeme (anüite) yöntemiyle hesaplanır. Bu nedenle kredi taksitleri bu sayfadaki basit faiz formülüyle değil, kalan ana para üzerinden işleyen faizle hesaplanır. Tüketici kredilerinde faize ek olarak KKDF ve BSMV de faiz tutarı üzerinden ödenir; konut kredisi gibi bazı kredi türleri bu vergilerden muaftır. Gerçek maliyeti görmek için yıllık maliyet oranına bakmak gerekir. Taksit planı için kredi hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Aylık ve yıllık oranı karıştırmak: Kredi ilanlarındaki "%3,5" genellikle aylıktır. Hesaplayıcıya yıllık oran girilmelidir; aylık %3,5 basit olarak yıllık %42'ye karşılık gelir.
- Gün sayısını yanlış almak: 1 ay her zaman 30 gün değildir. Mevduatta vade gün olarak belirlenir ve faiz gün/365 ile hesaplanır.
- Brüt faizi net sanmak: Banka ekranında görülen faiz çoğu zaman brüttür; hesabınıza geçen tutar stopaj sonrası nettir.
- Vade sonu yenilemeyi hesaba katmamak: Vade sonunda faizi çekmeyip ana paraya eklemek, zamanla bileşik faiz etkisi yaratır.
- Sadece faiz oranına bakmak: Krediler için dosya masrafı, sigorta ve vergiler; yatırımlar için ise enflasyon ve kur riski de karar sürecine dahil edilmelidir.
Bilgi: Bu araç genel faiz hesabı içindir ve sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır. Bankaların uyguladığı kesin oranlar, stopaj ve vergiler için ilgili bankanın sözleşmesini ve Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularını esas alın. Yüzde hesaplarında takıldığınız noktalar için yüzde hesaplama aracı da işinize yarayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'deki vadeli mevduatlarda tek vade içinde faiz basit olarak ve gün esasına göre hesaplanır. Ancak vade sonunda para çekilmeyip anapara ve faiz birlikte yeni vadeye aktarılırsa bileşik etki oluşur.
Reel getiri = ((1 + nominal getiri) / (1 + enflasyon)) − 1 formülüyle hesaplanır. Örneğin %48 faiz ve %40 enflasyonda reel getiri (1,48 / 1,40) − 1 ≈ %5,71'dir.
Günlük faiz = Ana para × Yıllık oran / 365 formülüyle bulunur. 100.000 TL için %42 yıllık oranda günlük brüt faiz yaklaşık 115,07 TL, 45 günlük faiz ise yaklaşık 5.178,08 TL'dir.
Basit yöntemde aylık oran 12 ile çarpılır (aylık %3 = yıllık %36). Bileşik yöntemde (1 + aylık oran)^12 − 1 formülü kullanılır; aylık %3'ün bileşik yıllık karşılığı yaklaşık %42,58'dir.
Mevduat faizi ve benzeri gelirlerden kaynakta stopaj kesilir. Oranlar ürün türüne, para birimine ve vadeye göre farklılaşır ve Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir. Güncel oranlar için GİB duyurularını kontrol edin.
Çünkü efektif oran, yıl içinde faizin ana paraya eklenmesinin (bileşimin) etkisini de içerir. Yıllık bileşimde iki oran eşittir; bileşim sıklaştıkça efektif oran nominal oranın üzerine çıkar.
Hayır. Kredi taksitleri kalan anapara üzerinden işleyen faiz ve KKDF/BSMV gibi vergilerle anüite yöntemiyle hesaplanır. Taksit tutarı ve ödeme planı için kredi hesaplama aracını kullanmanız gerekir.