Tarif Dönüştürücü
Porsiyon sayısına göre malzeme miktarlarını otomatik hesaplayın
Tarif Dönüştürme Nasıl Yapılır?
Tarif dönüştürücü, bir yemeğin porsiyon sayısını değiştirdiğinizde tüm malzeme miktarlarını aynı oranda yeniden hesaplar. Evde 4 kişilik tarifi 10 kişilik bir sofraya uyarlamak, 6 kişilik tarifi ikiye bölmek ya da ailenize göre porsiyonu ayarlamak için kullanılır. Hesap basit bir orantıdır; ancak mutfakta bazı malzemeler (tuz, baharat, maya, pişirme süresi) doğrusal olarak değişmediğinden bu sayfadaki ipuçlarını göz önünde bulundurmak önemlidir.
Çarpan = İstenen porsiyon ÷ Orijinal porsiyon
Yeni miktar = Orijinal miktar × Çarpan
Adım adım kullanım
- Tarifin orijinal porsiyon sayısını ve istediğiniz porsiyon sayısını girin.
- Her malzeme için adı ve miktarı yazın (örneğin "Un" - "2 bardak", "Şeker" - "250 g").
- Başka malzeme için "+ Malzeme Ekle" düğmesini kullanın.
- "Hesapla" düğmesine basın; çarpan ve yeni miktarlar görüntülenir. Sonuçlar mutfakta uygulanabilir biçimde yuvarlanır (büyük miktarlar tam sayıya, küçük miktarlar çeyrek veya onda birlere).
Tarif Dönüştürme Örnekleri
Örnek 1: 4 kişilik tarifi 6 kişiye çıkarmak
Çarpan 6 ÷ 4 = 1,5. 2 bardak un → 3 bardak; 250 g şeker → 375 g; 3 yumurta → 4,5 yumurta; 1 yemek kaşığı tuz → 1,5 yemek kaşığı olur. Yarım yumurta için bir yumurtayı çırpıp yaklaşık yarısını (yaklaşık 25 g) kullanabilirsiniz.
Örnek 2: 6 kişilik tarifi 4 kişiye düşürmek
Çarpan 4 ÷ 6 = 0,667. 500 g kıyma → 333 g; 2 yumurta → 1,33 (pratikte 1 yumurta ve biraz çırpılmış yumurta); 1 tatlı kaşığı tuz → 0,7 tatlı kaşığı olur. Küçük miktarlar araçta 0,1 hassasiyetle yuvarlanır, pratikte "yarım" veya "bir tutam" olarak uygulanır.
Örnek 3: 4 kişilik tarifi 10 kişiye çıkarmak
Çarpan 10 ÷ 4 = 2,5. 200 g pirinç → 500 g; 1 bardak süt → 2,5 bardak; 1/2 su bardağı yağ → 1,25 su bardağı yağ eder. Bu kadar büyük artışta tarifi iki ayrı partide hazırlamayı düşünebilirsiniz.
Örnek 4: Kalıp boyutu değişiyorsa
Tarif 20 cm çaplı yuvarlak kek kalıbı için yazılmışsa ve 26 cm kalıp kullanacaksanız kalıp yüzey alanlarını karşılaştırın: π × 10² ≈ 314 cm² ve π × 13² ≈ 531 cm². Oran 531 ÷ 314 ≈ 1,69'dur; bu durumda malzemeleri yaklaşık 1,7 ile çarpmanız gerekir. Pişirme süresi ise kalıp daha yassı olacağı için çoğu zaman biraz kısalır.
Dönüştürürken Neleri Doğrusal Çarpmamalı?
| Malzeme / konu | Öneri |
|---|---|
| Tuz ve baharatlar | Çarpanın %75-80'i ile başlayın, pişirirken tadarak ayarlayın |
| Maya ve kabartma tozu | Büyük artışlarda hafif düşük tutun (1,5 yerine 1,3 gibi) ve hamuru gözlemleyin |
| Pişirme süresi | Miktardan çok kalınlığa ve kap boyutuna bağlıdır; çoğu zaman aynı kalır |
| Sıvı miktarı | Geniş tencerede buharlaşma arttığı için sıvıyı biraz azaltabilirsiniz |
| Yumurta | Kesirli yumurta için çırpıp gramla ölçün (1 orta boy yumurta yaklaşık 50 g) |
| Kap ve kalıp | Yüzey alanı oranına göre seçin; kalınlığı aynı tutun |
Birimleri Girerken Dikkat Edilecekler
- Araç miktarın başındaki sayıyı çarpar, kalan metni birim olarak korur: "2 su bardağı" → "3 su bardağı".
- Kesirleri ondalık veya basit kesir olarak yazabilirsiniz: "1/2", "1/4", "3/4" ve ½ ¼ ¾ işaretleri tanınır. Karışık sayılarda "1 1/2" yerine "1,5" yazmak daha güvenlidir.
- Sayı içermeyen girişler ("bir tutam", "yeteri kadar") hesaplanamaz ve olduğu gibi gösterilir.
- Ondalık için virgül veya nokta kullanabilirsiniz.
Birimleri başka bir ölçüye çevirmeniz gerekirse (bardak, kaşık, gram) mutfak ölçü dönüştürücüyü kullanabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Tüm malzemeleri aynı oranda çarpıp tadı kontrol etmemek: Tuz ve baharat özellikle büyük porsiyonlarda fazla gelebilir.
- Kap boyutunu değiştirmemek: 2 katı miktarı aynı tencereye/kaba sığdırmaya çalışmak eşit pişmemeye yol açar.
- Pişirme süresini doğrusal ölçeklemek: Miktar iki katına çıkınca süre iki katına çıkmaz; yemeği gözlemleyin ve et için termometre kullanın.
- Yumurta ve jelatin gibi bölünemeyen malzemeleri kaba yuvarlamak: Hamur işlerinde yapı bozulabilir.
- Fırın sıcaklığını unutmak: Daha büyük kalıpta ısıyı 10-15 °C düşürmek gerekebilir. Isı çevirileri için fırın sıcaklığı dönüştürücüye bakabilirsiniz.
Hızlı Ölçek Katsayısı Tablosu
Ölçek katsayısı, hedef porsiyon sayısının orijinal porsiyon sayısına bölünmesiyle bulunur. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan dönüşümler için katsayıyı ve 200 g unun yeni miktarını gösterir. Malzeme listesindeki her miktarı bu katsayıyla çarpmanız yeterlidir.
| Orijinal → Hedef | Katsayı | 200 g un | 3 yumurta |
|---|---|---|---|
| 4 → 2 kişi | 0,5 | 100 g | 1,5 (1 tam + 1 sarısı) |
| 4 → 6 kişi | 1,5 | 300 g | 4,5 (4 tam + 1 sarısı) |
| 4 → 8 kişi | 2 | 400 g | 6 |
| 6 → 4 kişi | 0,667 | 133 g | 2 |
| 6 → 10 kişi | 1,667 | 333 g | 5 |
| 8 → 12 kişi | 1,5 | 300 g | 4,5 |
Yumurta gibi bölünmesi zor malzemelerde çıkan ondalıklı değeri en yakın yarım yumurtaya yuvarlayın. Yarım yumurta gerekiyorsa bir yumurtayı çırpıp yaklaşık yarısını (ortalama 25 g) kullanabilirsiniz.
Pişirme Süresi ve Sıcaklık Ölçeklenir mi?
Malzeme miktarı doğrusal olarak artarken pişirme süresi ve fırın sıcaklığı aynı oranda değişmez. Sıcaklık çoğu tarifte aynı kalır; değişen, yemeğin kalınlığı ve kabın büyüklüğüdür. Daha derin bir kapta pişen iki katı hamur, ortasının pişmesi için genellikle %20-40 daha uzun süre ister. Aynı kalınlığı korumak için iki ayrı kalıp kullanırsanız süre neredeyse hiç değişmez. Porsiyonu yarıya indirirken ise ilk kontrolü önerilen sürenin üçte ikisi dolduğunda yapın. Kek ve ekmekte kürdan testi, etlerde ise iç sıcaklık ölçümü süreden daha güvenilir bir göstergedir; bunun için et pişirme sıcaklıkları ve fırın sıcaklık dönüştürücü sayfalarına göz atabilirsiniz.
İlgili Mutfak Araçları
Dönüştürdüğünüz tarifin kalorisini görmek için kalori hesaplama, et yemekleri için et pişirme süresi sayfalarını kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Orijinal porsiyon sayısını girin ve istenen porsiyon olarak yarısını yazın. Örneğin 4 kişilik tarif için 2 yazarsanız çarpan 0,5 olur ve tüm miktarlar yarıya iner.
Her malzeme miktarını (istenen porsiyon ÷ orijinal porsiyon) ile çarpın. Örneğin 4 kişilik tarifi 8 kişiye çıkarmak için tüm malzemeler 2 ile çarpılır. Araç bunu otomatik yapar.
Genellikle hayır. Pişirme süresi malzeme miktarından çok kalınlığa ve kap boyutuna bağlıdır. Daha büyük bir kap kullanıyorsanız süreyi gözlemleyerek ayarlayın.
Önerilmez. Büyük artışlarda çarpanın yaklaşık %75-80'i ile başlayıp yemeği tadarak ayarlamak daha güvenlidir; tuz sonradan eklenebilir ama geri alınamaz.
Bir yumurtayı çırpın ve gerekli kısmını gramla ölçün; bir orta boy yumurta yaklaşık 50 gramdır. Kek ve hamur işlerinde bu yöntem tutarlı sonuç verir.
Kalıpların yüzey alanlarını karşılaştırın. 20 cm çaplı kalıptan 26 cm çaplıya geçerken alan oranı yaklaşık 1,69'dur; malzemeleri yaklaşık 1,7 ile çarpın ve süreyi gözlemleyin.
10 ve üzeri miktarlar tam sayıya, 1-10 arası miktarlar çeyrek hassasiyetle, daha küçük miktarlar ise onda bir hassasiyetle yuvarlanır. Böylece sonuçlar mutfakta uygulanabilir kalır.